Vladimir Aleksandroviç Romanov (rus. Влади́мир Александрович Романов; 22 aprel 1847[1][2], Sankt-Peterburq – 17 fevral 1909[2], Sankt-Peterburq) — Rusiya imperatoru II Aleksandrın oğlu, böyük knyaz.
| Vladimir Romanov | |
|---|---|
 | |
| Şəxsi məlumatlar | |
| Doğum tarixi | 22 aprel 1847[1][2] |
| Doğum yeri | |
| Vəfat tarixi | 17 fevral 1909[2] (61 yaşında) |
| Vəfat yeri | |
| Dəfn yeri | |
| Fəaliyyəti | dövlət xadimi, hərbi qulluqçu, memar |
| Atası | II Aleksandr[1][3] |
| Anası | Mariya Aleksandrovna |
| Həyat yoldaşı |
|
| Uşaqları | |
| Dini | şərqi ortodoks xristianlıq |
| Hərbi xidmət | |
| Mənsubiyyəti | Rusiya imperiyası |
| Döyüşlər | |
| Rütbəsi | |
| Təltifləri |
                     |
 Vikianbarda əlaqəli mediafayllar | |
1847-ci ildə Sankt-Peterburqdakı Qış sarayında dünyaya gəldi. Atası Rusiya imperatoru I Nikolayın oğlu və varisi Çareviç Aleksandr, anası isə Böyük Hesse hersoqu II Lüdovikin qızı Hesseli Vilhelmina Mariyadır. Dünyaya gəldiyi əsnada babası I Nikolay taxtda idi. Onun 1855-ci ildə vəfatı və atasının taxta çıxmasıyla böyük qardaşları çareviç Nikolay və Aleksandrdan sonra taxt sırasında üçüncü yeri tutdu. Ancaq çareviç Nikolayın 1865-ci ildə vəfatından sonra taxt sıralamasında irəlilədi.
Mükəmməl saray təlim-tərbiyəsi aldı. Gözlənilənin əksinə, hərbi sahəyə deyil, ədəbiyyata və incəsənətə meyilli idi. 1867-ci ildə Rusiya Etnoqrafiya dərnəyinin idarəçiliyinə təyin olundu. Həmin il atası II Aleksandr və böyük qardaşı çareviç Aleksandrla birlikdə Parisdəki beynəlxalq sərgidə iştirak etdi. 1871-ci ildə yenə onlarla birlikdə Qafqaz, Gürcüstan, Çeçenistan və Dağıstan bölgələrinə tərtiblənən rəsmi səfərlərdə iştirak etdi.
Gənclik illərində həddindən artıq kökəlsə də, sonrakı illərdə arıqlamağı bacardı. Bacarıqlı bir rəssam idi və önəmli kitab kolleksiyası vardı. 1871-ci ildə ailəsiylə birlikdə çıxdığı Almaniya səfəri əsnasında Böyük Meklenburq hersoqu II Frederik Fransiskin qızı Mariya ilə tanış oldu. Hər ikisi də rus çarı I Pavelin şəcərəsinə mənsub idi. Öncə gəlin namizədinin mövcud nişanı pozuldu. Onun pravoslav məzhəbinə keçməkdən imtina etməsi isə cütlüyün nişanlanmasını 2 il gecikdirdi. Nəhayət, II Aleksandrın verdiyi icazəylə cütlük 1874-cü ilin aprelində nişanlandı. 28 avqust 1874-cü ildə Sankt-Peterburqdakı Qış sarayında evlənən cütlüyün 5 övladı doğulsa da, bunlardan ilki uşaq yaşlarda vəfat etdi. Evliliyin ardından xanımı Mariya Pavlovna adını aldı və ərinin ölümündən qısa müddət öncə - 10 aprel 1908-ci ildə rus pravoslav məzhəbini qəbul etdi.
- Aleksandr Vladimiroviç (31 avqust 1875 - 16 mart 1877)
- Kiril Vladimiroviç (12 oktyabr 1876 - 12 oktyabr 1938)
- Boris Vladimiroviç (24 noyabr 1877 - 9 noyabr 1943)
- Andrey Vladimiroviç (14 may 1879 - 30 oktyabr 1956)
- Yelena Vladimirovna (29 yanvar 1882 - 13 mart 1957)
Atası II Aleksandr, qardaşları çareviç Aleksandr və Sergeylə birlikdə Rusiya-Osmanlı müharibəsinə qatıldı. 1880-ci ildə İmperator incəsənət akademiyasının başçısı təyin edildi. Atasının 1882-ci ildə sui-qəsdlə öldürülməsinin ardından böyük qardaşı III Aleksandr taxta çıxdı. Atasının böyük kitabxanası ona miras qaldı və o bu kitabları Vladimir sarayındakı şəxsi kolleksiyasına əlavə etdi. Qardaşı III Aleksandrın səltənəti illərində mühüm hərbi vəzifələrə təyin olundu. Ancaq yeni çarın 3 oğlu (Nikolay, Georq, Mixail) onu və oğullarını taxt sırlamasında geridə qoydu. Qardaşının ölümündən sonra taxta onun çıxması şayələri gəzsə də, bu şayələr qardaşı oğlu II Nikolayla münasibətləri pozmadı.
1905-ci ildə baş tutan Qanlı bazar hadisəsinin ardından şəxsi nüfuzu zədələndi. Belə ki, bir ay sonra qardaşı Böyük knyaz Sergey Romanov Moskvada bir sui-qəsdə qurban getdi.
Həmin ilin oktyabrında böyük oğlu Kiril Vladimiroviç, bacısı Mariya Aleksandrovnanın qızı Viktoriya Melita ilə evləndi. Ancaq bu evlilik çar II Nikolayı qəzəbləndirdi. Belə ki, I dərəcəli qohum olmaları səbəbilə bu evlilik Rus Pravoslav kilsəsi qaydalarına zidd idi. Üstəlik gəlin namizədi daha öncə evlənmişdi və bir övladı vardı. Çar tərəfindən qəbul edilmədiyi üçün Kiril Vladimiroviç Rusiya mülkündən sürgün edildi və hərbi vəzifələrindən uzaqlaşdırıldı. Knyaz Vladimirin buna şiddətli etirazı nəticəsində cütlük bağışlansa da, Rusiya mülkünə qayıtmalarına icazə verilmədi.
Knyaz Vladimir 17 fevral 1909-cu ildə beyin qanaması diaqnozuyla vəfat etdi. Onun dul xanımı və övladları 1917 Rus inqilabından sağ xilas oldular.
Xanımı Mariya Pavlovna ilə birlikdə (1874-cü il)
Xanımı və övladlarıyla birlikdə (1880-ci illər)
Xanımı, çar və çariçayla birlikdə (1898-ci il)
Xanımı və övladlarıyla birlikdə (1900-cü illər)
- Alexander, Grand Duke of Russia; Once a Grand Duke, Cassell, London, 1932
- Belyakova, Zoia; The Romanov Legacy, The Palaces of St Petersburg, Studio, ISBN 0-670-86339-4
- Chavchavadze, David; The Grand Dukes, Atlantic, 1989, ISBN 0-938311-11-5
- King, Greg; The Court of the Last Tsar, Wiley, 2006, ISBN 978-0-471-72763-7
- Lincoln, W. Bruce; The Romanovs: Autocrats of All the Russias, Anchor, ISBN 0-385-27908-6
- Perry, John and Pleshakov, Constantine; The Flight of the Romanovs, Basic Books, 1999, ISBN 0-465-02462-9
- Van der Kiste, John; The Romanovs 1818–1959, Sutton Publishing, 1999, ISBN 0-7509-2275-3
- Zeepvat, Charlotte; The Camera and the Tsars, Sutton Publishing, 2004, ISBN 0-7509-3049-7
- Zeepvat, Charlott. Romanov Autumn: stories from the last century of Imperial Russia. Sutton Publishing, 2000. ISBN 9780750923378
- 1 2 3 4 5 6 7 8 Владимир Александрович (rus.). // Энциклопедический словарь СПб: Брокгауз — Ефрон, 1892. Т. VIа. С. 644.
- 1 2 3 4 Lundy D. R. Vladimir Aleksandrovitch Romanov, Grand Duke of Russia // The Peerage (ing.).
- ↑ Александр II (rus.). // Энциклопедический словарь / под ред. И. Е. Андреевский СПб: Брокгауз — Ефрон, 1890. Т. I. С. 402–411.
- ↑ Мария Павловна (rus.). // Энциклопедический словарь СПб: Брокгауз — Ефрон, 1896. Т. XVIIIа. С. 638.